Το κόνισμα

Διήγημα: του Ανδρέα Καρκαβίτσα

Καταϊδρωμένος ο Πέτρος ο Τσαϊπάς ανέβηκε στον τράφο ν' αγναντέψει· δεν είχε δύναμη ούτε όρεξη να πάει μακρύτερα. Το λιοπύρι ήταν ανυπόφορο· έπεφτε και τρυπούσε τη σάρκα σαν βελονοβροχή. Τα στακάμενα νερά τής Λάκκας έζεχναν και φαρμάκωναν. Ζερβόδεξα τ' αμπελοχώραφα, τα λιοστάσια, οι καλαμιώνες, τα βάτα κουρνιαχτισμένα κι άτρεμα φαί­νονταν πεθαμένα. Μα η ζωή ακολουθούσε υπομονητικά το δρόμο της. Φωνή τής λαύρας χυνότανε ολούθε η φλυαρία τού τζίτζικα και στο χωριό περνοδίναν οι στρατοκόποι. Όπως ο Τσαϊπάς βγήκαν κ' εκείνοι να ιδούν τη λιτανεία.

Ο Κώστας ο Αρλετής έφερε μιαν είδηση στο χωριό και το χωριό ανατρόμαξε. Ένα κόνισμα, λέει, βγήκε νύχτα στην ακρογιαλιά τού Αϊ-Θανάση. Πούθ' ερχότανε, για πού πήγαι­νε, κανείς δεν ήξερε να ειπεί. Η αλήθεια είναι πως ερχόταν ολόρθο στα κύματα. Μπροστά του ένα φως τρανό τού φώτιζε το δρόμο. Έλαμπε το φως· μα πιο πολύ έλαμπε το τίμιο το ξύλο. Περίγυρα το πέλαγο απέραντο και μελαψό ανάδευε με σύγκρυο. Ήρθε το κόνισμα και στάθηκε σιγά στον άμμο, κρύ­φτηκε σε μια βουρλιά. Και το φως κοντά του παραμόνευε. Κάποιο καλογεράκι σύρθηκε απάνω του και γνώρισε το θάμα. Το μάθαν· έτρεξαν οι καλόγεροι, το πήραν στο μοναστήρι τους και το λιβανίζουν μερόνυχτα.

Το κόνισμα

Ψηλά στου Ολύμπου την κορφή - (Δημοτικό τραγούδι)

Ψηλά στου Ολύμπου την κορφή, στου Αη-Λια τη ράχη,
χρυσóς δικέφαλος αετóς καθóταν στο προσήλιο,
κρατώντας μες τα νύχια του κεφάλι αντρειωμένου.
Κι εκεί που μοιριολóγαγε και το γλυκοφιλούσε,
άλλος αϊτóς εδιάβαινε και τον ρωτάει με πóνο:
-Καλή σου μέρα, μπράτιμε!
-Καλώς μου τον το βλάμη.
-Μπράτιμε, τίνος είναι αυτó το μαύρο το κεφάλι
που το κρατάς στα νύχια σου σα να' τον άγια κάρα;
και το κοιτάς περίλυπα και χύνεις μαύρα δάκρυα;
-Βλάμη μου, σα με ρώτησες, να σου το μολογήσω:
Αντιπροχτές εδιάβαινα της Πóλης τα λιμάνια
κι είδα την Αγια-Σοφιά τζαμί και τους Αη Αποστóλους
και του δικού μας βασιλιά κομμένο το κεφάλι
απιθωμένο κι έρημο σε μια κολóνα επάνω
κι οι Τούρκοι πέρναγαν μπροστά και το περιγελούσαν.

---

Ψηλά στου Ολύμπου την κορφή - (Δημοτικό τραγούδι)

Zoom στην τέχνη της πέτρας των παλαιών Σερβαίων μαστόρων

Κλικ στην κατωτέρω εικόνα για να συνδεθείτε.

Ενα σπίτι που αποτελεί την απόδειξη του άριστου επιπέδου κατάρτισης στην τέχνη της πέτρας, των παλαιών Σερβαίων μαστόρων

Σημειώνουμε ότι απαιτείται μικρή αναμονή για να φορτωθεί η μεγαλύτερη φωτογραφία που δείχνει τις λεπτομέρειες.

---

Zoom στην τέχνη της πέτρας των παλαιών Σερβαίων μαστόρων

Τα χταποδάκια

Διήγημα
Μ. Καραγάτση

Οι νοτιάδες φέρναν σύγνεφα εκείνο το χειμώνα, μα όχι το 'να πίσω από τ' άλλο. Άφηναν και ώρες, την κάθε μέρα, που ξαστέρωνε λιγάκι ο ουρανός. Αυτό γινόταν περί το δειλινό. Κι όταν ο ήλιος, όσο δεν παίρνει χρυσαφής, κάτι σα μέλι φωτεινό, ξεχυνόταν στο μικρό λιμάνι, στ' αργοσάλευτα καΐκια του, στις μπαταρισμένες βάρκες, στα δίχτυα των ψαράδων που στέγνωναν απλωμένα, στη θάλασσα που σιγανάσαινε, στους ανθρώπους που τριγυρνούσαν πέρα δώθε, άγνωστο γιατί. Περί τη νύχτα θα χάλαγε πάλι ο καιρός. Αυτό το καταλάβαινες από τους γλάρους που πετούσαν χαμηλά, έξυναν τη θάλασσα με τις  φτερoύγες τους, κλαγγάζοντας  κάποιαν ακατάληπτη ανησυχία. Και το όντις, σε λίγο έφταναν ξανά τα σύγνεφα, αβγατίζοντας πολύ το βραδινό σκοτάδι, έτσι που 'σφιγγε η ψυχή του ανθρώπου.

Έτσι λοιπόν, την ώρα που ο Αστέρας πάλευε με τα σύγνεφα, μπήκε ο λεγάμενος στο μαγαζάκι, μποτζάροντας δώθε κείθε, σαν τραμπάκουλο σε σοροκάδα. Κοντός ήταν και κακοσούσουμος, αρκούντως γηραλέος, όχι καλοντυμένος ούτε καθαρός, μ' ένα μαντίλι ματωμένο γύρω στο κεφάλι - σίγουρα φρεσκοσπασμένο ήταν. Η μύτη του μάλιστα είχε μεγάλα χάλια, γδαρμένη, πρησμένη, σκεπασμένη κομμάτια αίμα πηχτό. Ή κουτρουβάλα είχε πάρει ο ερίφης, ή ξύλο γερό είχε πέσει, μπερντάχι, με σύστημα, πάνω χέρι - κάτω χέρι, του αλατιού τον είχαν κανωμένο. Τώρα γινωμένος ήταν όταν τις έφαγε, ή τα κοπάνισε κατόπι, να πνίξει στο κρασί το μεράκι του καβγά; Αυτό δεν το ξέρουμε. Το βέβαιο είναι, λίαν σουρωμένος ήταν όταν μπήκε στο μαγαζί, κρατούσε μάλιστα στο χέρι κατιτίς τυλιγμένο σε χαρτί, φαγώσιμο πρέπει να ήταν. Προχώρησε, το λοιπόν, κατά τον μπεζαχτά, χαιρετώντας πολύ εγκάρδια τις δύο παρέες που βρίσκονταν την ώρα εκείνη στο μαγαζί.

Τα χταποδάκια

Taj Mahal, Ινδία - Πανοραμική φωτογραφία 360º

Το Τατζ Μαχάλ (Taj Mahal) θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά δημιουργήματα παγκοσμίως, και το μέγιστο της ινδομογγολικής αρχιτεκτονικής, το οποίο και περιλαμβάνεται στα Μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Το Τατζ Μαχάλ είναι ένα κτιριακό συγκρότημα που βρίσκεται στην Ινδία, κτισμένο στη νότια όχθη του ποταμού Γιαμούνα κοντά στη πόλη Άγκρα. Το συγκρότημα αναπτύσσεται γύρω από το μαυσωλείο που ανήγειρε ο Μογγόλος Αυτοκράτορας (Σάχης) Τζαχάν προκειμένου να τιμήσει τη πολυαγαπημένη του σύζυγο Μουμτάζ Μαχάλ που πέθανε το 1631 κατά τη διάρκεια τοκετού.
Για την ανέγερσή του, που έγινε σε σχέδια ομάδας αρχιτεκτόνων από την Ινδία, το σημερινό Πακιστάν και άλλα μέρη της Ασίας, απασχολήθηκαν 20.000 εργάτες που ξεκίνησαν το 1632 δουλεύοντας καθημερινά, για να το ολοκληρώσουν το 1649. Πλην όμως για να ολοκληρωθούν όλα τα κτίσματα του συγκροτήματος χρειάστηκαν 22 χρόνια.
Πηγή: wikipedia.org/

ΟΔΗΓΙΕΣ Περιήγησης
Για να κινηθείτε προς κάποια κατεύθυνση της φωτογραφίας: ΚΛΙΚ και σύρατε προς την κατεύθυνση αυτή.
ZOOM IN/OUT με τη χρήση των εικονιδίων (+) (-)
Για επισκόπιση σε «ΠΛήρη Οθόνη» κλικ στο σχετικό εικονίδιο της εμφανιζόμενης μπάρας (το όγδοο).
Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε και το πληκτρολόγιο καθώς και το ποντίκι. Τα πλήκτρα με τα βέλη για κίνηση και τον μεσαίο τροχό κύλισης του ποντικιού για ΖΟΟΜ ΙΝ/OUT.
Ένα υπερθέαμα εικονικής πραγματικότητας, που αποτελείται από πολλές πανοραμικές φωτογραφίες, που έχουν ληφθεί από ελικόπτερο.
Κλικ στην κατωτέρω εικόνα για να συνδεθείτε

---

Taj Mahal, Ινδία - Πανοραμική φωτογραφία 360º

Σερβικόν άσμα

Ποίημα
του Αχιλλέα Παράσχου

Σερβικόν άσμα

Ο σκλάβος - (Δημοτικό τραγούδι, παραλογή)

Τρία καράβια ξέβγαιναν μέσα από την Πόλη
Τό 'να τραβάει για τ' Αϊβαλί και τ' άλλο για την Προύσσα.
Το τρίτο το μικρότερο πάει για το βεζίρη.
Κι ο σκλάβος αναστέναξε κι εστάθη το καράβι.

Κι ο καπετάνιος μίλησε κι ο καπετάνιος λέγει:
- Ποιος είναι π' αναστέναξε κι εστάθη το καράβι;
Αν είναι από τους δούλους μου, διπλό λουφέ να δώσω
κι αν είναι από τους σκλάβους μου, να τον ελευθερώσω.

- Εγώ 'μαι αυτός που δεν μπορώ και βαριαναστενάζω.
Τρεις μέρες ήμουν νιόγαμπρος, δώδεκα χρόνια σκλάβος
κι εψές είδα στον ύπνο μου, στον ύπνο που κοιμόμουν
παντρεύουν τη γυναίκα μου, μου παίρνουν την καλή μου.

- Είναι μακριά η πατρίδα σου, μακριά και το χωριό σου;
- Αν έχω άλογο καλό, πάω σ' είκοσι ώρες
κι αν έχω άλογο φτωχό, θέλω τριάντα ώρες.
- Εννιά 'λογα έχω στο παχνί, διάλεξε ποιο σ' αρέσει.
- Ποιο είναι αξιό και γρήγορο και πάει με τον αέρα;

Κανένα δεν τον δέχτηκε, κανένα δεν τον θέλει.
Μόνο ένας παλιόγριβας κρυφά τον κουβεντιάζει:
- ’Γω θα σε πάω, αφέντη μου, μα κοίταξε τί θέλω.
Βάλε τα πέταλα χρυσά και τα καρφιά 'σημένια,
βάλε και την ταϊσιά τριπλή απ' ό,τι τώρα τρώω.

Στο δρόμο όπου πήγαινε, στο δρόμο που πηγαίνει
παρακαλούσε κι έλεγε, παρακαλεί και λέει:
- Θε μου, να βρω τη μάνα μου στη βρύση για να πλένει.
Πήγε και την αντάμωσε καθώς παρακαλούσε.

- Κυρά μου, καλημέρα σου.
- Καλώς τον ξένο που 'ρθε.
- Το τίνος γάμος γίνεται, το τίνος νύφη παίρνουν;
- Της ερημιάς, της Μπαρμπαριάς, του γιου μου του χαμένου.
- Κυρά μου, θα προκάνουμε τα στέφανα να ιδούμε;
- Αν δεν προκάν'ς τα στέφανα, στο δώρο θα προκάνεις.

Βιτσιά χτυπάει τ' άλογο, στο δώρο πάνω φτάνει.
Βρίσκει τη νύφ' που δώριζε κι αυτόν δεν τον δωρίζει.
- Σαν τί ζακόνι⁽¹⁾ έχετε, τον ξένο δε δωρίζ'τε;
Βγάζουν και τον δωρίζουνε.
Κερνάει την αρραβώνα τ'.

Πετάει η νύφ' το πέπλο της, πετάει και τα στολίδια.
- Πάψτε γύφτοι τα όργανα, πάψτε και τα νταούλια,
να δούμε ποιος με κέρασε τούτη την αρραβώνα.
- Εγώ 'μαι που στην κέρασα, εγώ σου τη δωρίζω
. - Σύρτε, παιδιά μ', στον τόπο σας, σύρτε και στο καλό σας.
Αυτός όπου με κέρασε τούτη την αρραβώνα
είναι ο πρώτος άντρας μου· αυτός είν' ο καλός μου.


Λεξιλόγιο: (1) ζακόνι: Έθιμο, συνήθεια.

---

Ο σκλάβος - (Δημοτικό τραγούδι, παραλογή)

Ψάρι Ηραίας Αρκαδίας - Δημογραφικά στοιχεία από τα Οθωμανικά Κατάστιχα 1461-1574

Από την ιστοσελίδα του χωριού Ψάρι Γορτυνίας πληροφορηθήκαμε ότι στον  Β’ τόμο των «Πελοποννησιακών», που εξέδωσε η Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών, δημοσιεύεται μεταξύ των άλλων και μία  μελέτη του συμπατριώτη και φίλου, Βασίλη Αναστασόπουλου για το χωριό Ψάρι Ηραίας Αρκαδίας, που έχει:  

• τα ονόματα Ψαραίων της περιόδου 1515 – 1574 από Οθωμανικά Κατάστιχα, 
• έξι (6) αδημοσίευτα έγγραφα του Γιάννη Αναστασόπουλου, υπολοχαγού στην επανάσταση του 1821,
• και μια εκτεταμένη λίστα με τα τοπωνύμια του χωριού.

Τα στοιχεία αυτά έρχονται για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας και εκτιμούμε ότι θα αποτελέσουν πολύτιμη και αξιόπιστη πηγή που θα αξιοποιηθεί κατάλληλα και από τους συμπατριώτες μας που ασχολούνται με την ιστορία  του δικού μας χωριού καθώς και της γύρω περιοχής.

Κλικ στην κατωτέρω εικόνα για να συνδεθείτε και να διαβάσετε τη μελέτη με τη μορφή ηλεκτρονικού βιβλίου.

---

Ψάρι Ηραίας Αρκαδίας - Δημογραφικά στοιχεία από τα Οθωμανικά Κατάστιχα 1461-1574

Στα Καρούλια

του Νίκου Καζαντζάκη,
από την «Αναφορά στο Γκρέκο»

Τελείωνε πιὰ τὸ προσκύνημά μας. Τὶς παραμονὲς τοῦ μισεμοῦ πῆρα τὸν ἀνήφορο μοναχός, ν᾿ ἀνέβω στ᾿ ἄγρια ἡσυχαστήρια, ἀνάμεσα στοὺς βράχους ἀψηλὰ ἀπάνω ἀπὸ τὴ θάλασσα, στὰ Καρούλια. Τρυπωμένοι μέσα σὲ σπηλιές, ζοῦν ἐκεῖ καὶ προσεύχουνται γιὰ τὶς ἁμαρτίες τοῦ κόσμου, καθένας μακριὰ ἀπὸ τὸν ἄλλο, γιὰ νὰ μὴν ἔχουν καὶ τὴν παρηγοριὰ νὰ βλέπουν ἀνθρώπους, οἱ πιὸ ἄγριοι, οἱ πιὸ ἅγιοι ἀσκητὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἕνα καλαθάκι ἔχουν κρεμασμένο στὴ θάλασσα, κι οἱ βάρκες ποὺ τυχαίνει κάποτε νὰ περνοῦν ζυγώνουν καὶ ρίχνουν μέσα λίγο ψωμί, ἐλιές, ὅ,τι ἔχουν, γιὰ νὰ μὴν ἀφήσουν τοὺς ἀσκητὲς νὰ πεθάνουν τῆς πείνας. Πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἄγριους αὐτοὺς ἀσκητὲς τρελαίνουνται· θαρροῦν πὼς ἔκαμαν φτερά, πετοῦν ἀπάνω ἀπὸ τὸν γκρεμὸ καὶ γκρεμίζουνται· κάτω ὁ γιαλὸς εἶναι γεμάτος κόκκαλα.

Στα Καρούλια

Μεγαλυνάρι - (του Νικηφόρου Βρεττάκου)

Στίχοι: Νικηφόρος Βρεττάκος
Μουσική: Τερψιχόρη Παπαστεφάνου
Πρώτη εκτέλεση: Δανάη Μπαραμπούτη

Τ' όνομά σου : ψωμί στο τραπέζι.
Τ' όνομά σου : νερό στην πηγή.
Τ' όνομά σου : αγιόκλημα αναρριχόμενων άστρων.
Τ' όνομά σου : παράθυρο ανοιγμένο τη νύχτα στην πρώτη του Μάη.
Τ' όνομά σου : ρινίσματα ήλιου.
Τ' όνομά σου : στροφή από φλάουτο τη νύχτα.
Τ' όνομά σου : στα χείλη των αγγέλων τριαντάφυλλο.
Τ' όνομά σου : κουδούνισμα αλόγων που σέρνουν την άνοιξη πίσω τους.
Τ' όνομά σου : βροχούλα στου σπορέα το μέτωπο.
Τ' όνομά σου : περίσσευμα στου βοσκού την καλύβα.
Τ' όνομά σου : τοπίο χωρισμένο με χρώματα.
Τ' όνομά σου : δυο δρυς που το ουράνιο τόξο στηρίζει τις άκρες του.
Τ' όνομά σου : ένας ψίθυρος απ' αστέρι σε αστέρι.
Τ' όνομά σου : ομιλία δύο ρυακιών μεταξύ τους.
Τ' όνομά σου : μονόλογος ενός πεύκου στο Σούνιο.
Τ' όνομά σου : ένα ελάφι βουτηγμένο ως το γόνατο σε μιαν άμπωτη ήλιου.
Τ' όνομά σου : ροδόφυλλο σ' ενός βρέφους το το μάγουλο.
Τ' όνομά σου : πεντάγραμμο στις κεραίες των γρύλων.
Τ' όνομά σου : ο Ηνίοχος στην άμαξα του ήλιου.
Τ' όνομά σου : πορεία πέντε κύκνων που σέρνουν την πούλια στα μεσούρανα.
Τ' όνομά σου : Ειρήνη στα κλωνάρια του δάσους.
Τ' όνομά σου : Ειρήνη στους δρόμους των πόλεων.
Τ' όνομά σου : Ειρήνη στις ρότες των πλοίων.
Τ' όνομά σου : ένας άρτος, βαλμένος στην άκρη της γης που περίσσεψε.
Τ' όνομά σου : αέτωμα περιστεριών στον ορίζοντα.
Τ' όνομά σου : αλληλούια πάνω στο Έβερεστ.

---

Μεγαλυνάρι - (του Νικηφόρου Βρεττάκου)